Colofn Jane Mudd Yr Ysbryd o gydweithredu – dyna fydd gwaddol cadarnhaol coronafeirws

Categorïau:
Arwain Agweddau

Fe’i hysgrifennwyd gan Jane Mudd.

Jane Mudd yw Arweinydd Cyngor Dinas Casnewydd ac mae’n aelod o Gabinet Rhanbarthol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

Fel arweinydd Cyngor Dinas Casnewydd, rwyf wedi fy syfrdanu gan yr ymdrech eithriadol y mae pobl a busnesau yn ein dinas a’n rhanbarth wedi’i gwneud i helpu’n cymuned drwy gydol y pandemig coronafeirws.

Casnewydd a Gwent oedd un o’r ardaloedd yr effeithiwyd arnynt waethaf o ran derbyniadau i ysbytai ar un cyfnod yn ystod y pandemig.  Fodd bynnag, fe wnaeth pobl yn y sector cyhoeddus, mewn busnesau, ac mewn elusennau a sefydliadau’r trydydd sector, i gyd dorchi’u llewys i wneud yr hyn y gallent i helpu pobl yn ein cymunedau, sef y rheiny yr effeithiwyd arnynt yn bersonol gan y feirws a’r rheiny yr effeithiwyd arnynt gan y cyfyngiadau symud.

Rydym wedi gweld enghreifftiau bendigedig o gyfaddaster, gallu gwirioneddol ryfeddol i newid arferion oes i ddiwallu anghenion brys argyfwng.  Yn fy awdurdod lleol i fy hun, fe wnaethom newid yn anhygoel o gyflym, lle bynnag bosibl, i ffyrdd o weithio o bell, gan amharu cyn lleied ag yr oedd modd ar y gwasanaethau hanfodol rydym yn eu darparu.

Ein cymorth i Fusnesau

Fel awdurdod, un o’r gorchwylion pwysig niferus rydym wedi gorfod eu perfformio yn ystod yr argyfwng hwn yw cynorthwyo busnesau, eu helpu i gael at y cymorth ariannol sydd wedi’i roi ar gael iddynt gan lywodraethau Cymru a’r Deyrnas Unedig, yn cynnwys y rhyddhad ardrethi busnes rydym ni, fel awdurdodau lleol eraill, wedi bod yn eu gweinyddu.  Fel yr awdurdodau lleol sy’n bartneriaid inni ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd, rydym wedi gweithredu fel cyfrwng ar gyfer cyngor a chymorth y mae lefelau uwch llywodraeth wedi’u darparu.

Mae llawer o’n busnesau wedi gorfod atal eu gweithgareddau yn ystod y cyfyngiadau symud, ac yn amlwg rydym yn pryderu amdanynt, ac yn gobeithio y byddant yn gallu ailddechrau’u gweithgareddau cyn gynted ag y bo’n ddiogel iddynt wneud hynny, gyda’r holl gadw pellter cymdeithasol a chamau rhagofalus eraill yn ymwneud ag iechyd sydd ar waith.  Ar hyn o bryd, er mwyn helpu i gyflymu hyn, rydym yn cefnogi, lle bynnag y gallwn, agor sectorau megis adeiladu a thai, y bydd gan y ddau ohonynt effaith lluosydd sylweddol ar gadwyni cyflenwi’r economi lleol.

Mae rhai busnesau, oherwydd natur eu gwaith, wedi gallu newid i wneud cynnyrch hanfodol ac sydd wir ei angen.  Er enghraifft, fe wnaeth Tiny Rebel, yng Nghasnewydd, tra bod tafarndai wedi bod ynghau, drosi’i fragdy i wneud hylif diheintio dwylo, y mae wedi’i roi am ddim i’r gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol.

Newid y ffordd rydym yn teithio

Un o effeithiau amlycaf y cyfyngiadau symud mewn dinas fel Casnewydd oedd absenoldeb ceir o’n ffyrdd.  Nid dim ond yng nghanol y ddinas y mae hyn wedi cael effaith, ond hefyd ar yr M4, lle mae Casnewydd yn ffurfio rhan o’r prif goridor teithio rhwng Lloegr i’r naill gyfeiriad a Gorllewin Cymru i’r cyfeiriad arall.

Mae llawer o bobl wedi bwrw sylw ar y gwelliant yn ansawdd yr aer yn ystod y cyfyngiadau symud, ac wrth inni gefnu ar y cyfyngiadau symud, mae arnom angen meddwl am sut y gallwn gael pobl i deithio unwaith eto heb eu hannog i gyd i ddychwelyd at eu ceir preifat, gan fod yn ymwybodol, wrth gwrs,  o unrhyw bryderon y gall fod gan bobl am ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.  Rydym yn gweithio â Llywodraeth Cymru ar fentrau Teithio Llesol a Theithio Cynaliadwy, fel ei gilydd.

Mae Cyngor Casnewydd yn rhanddeiliad yng nghwmni bysiau’r ddinas, sydd wedi gweld ei refeniwiau’n dymchwel gan fod gwasanaethau wedi’u hatal yn ystod y pandemig.  Rydym yn gweithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, Trafnidiaeth Cymru a Newport Bus (Bws Casnewydd) ar brosiect peilot fydd yn caniatáu i bobl ofyn am fws i’w codi ar gyfer teithio hanfodol.

Mae Newport Bus (Bws Casnewydd) yn gweithredu’r cynllun peilot cyntaf o’r enw ‘fflecsi’, sy’n disodli nifer o wasanaethau bysiau lleol rheolaidd ac yn cyflwyno gwasanaethau mwy hyblyg yn eu lle a all godi a danfon pobl wrth ymyl eu gwaith, siopau a chartrefi ar gais, yn hytrach na dilyn amserlen benodedig mewn arosfeydd bysiau penodol.  Mae cwsmeriaid yn gallu bwcio taith gan ddefnyddio ap ffôn symudol.  Fel mantais ychwanegol, mae’r bysiau’n drydanol, sy’n helpu i gynnal y gwelliant yn ansawdd yr aer a welsom yn ystod y cyfyngiadau symud hyn.

Ymdeimlad newydd o gymuned

Mae hon yn adeg o drychineb i lawer, ac o gyni a gofid calon i lawer mwy.  Mewn adegau o’r fath, fe all hi fod yn anodd siarad am bethau cadarnhaol.  Ond mae yna bethau y gallwn fod yn falch ohonynt, fel cymunedau ac fel rhanbarth.  Mae’r pandemig wedi gweld arllwysiad o deimlad cymunedol fel na welsom ers blynyddoedd lawer.  Mae hefyd wedi gweld lefel uchel o gydweithredu rhwng busnesau, y sector cyhoeddus a sefydliadau’r trydydd sector, a rhwng awdurdodau ledled Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

Dyma, rwyf yn gobeithio, yw un o waddolion y profiad hwn.  Adeiladwyd Prifddinas-Ranbarth Caerdydd ar gred graidd yng ngwerth cydweithredu, ac yn yr argyfwng hwn rydym wedi profi bod ein nerth fel rhanbarth yn ein dymuniad a’n gallu i gydweithio i gyflawni amcanion cyffredin.  Gadewch i hyn fod y peth y byddwn yn cofio amdano yn y dyfodol am 2020.

Rhannu:

Newyddion Cysylltiedig

Kellie Beirne, Cyfarwyddwr Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd

Tanysgrifiad i'r cylchlythyr

Os hoffech dderbyn copïau o'n cylchlythyrau, cwblhewch y ffurflen gyda'ch manylion isod.