Galwad i Weithredu gan Ddiwydiannau Creadigol Prifddinas-ranbarth Caerdydd

Categorïau:
Cyffredinol
Ymgyrchoedd

Ym mis Rhagfyr, lansiodd Prifddinas-Ranbarth Caerdydd gyfres o erthyglau, cyfweliadau a thrafodaethau digidol i dynnu sylw at bwysigrwydd economaidd a chyfleoedd amrywiol y Diwydiannau Creadigol yng nghyffiniau prifddinas Cymru. Buom yn siarad ag arbenigwyr yn y diwydiant, swyddogion gweithredol cwmnïau profiadol, darparwyr sgiliau profiadol, ymarferwyr penigamp – a thalent newydd – i geisio deall lle’r clwstwr creadigol hwn o fewn y cyd-destun byd-eang.

Mae’r mewnwelediadau’n ysgogol ac yn galonogol dros ben. Mae’n cael ei dderbyn yn gyffredinol bod de-ddwyrain Cymru bellach yn gyrchfan byd-eang ar gyfer cynhyrchu ffilmiau a rhaglenni teledu, gyda mentrau allanol yn ymuno â chwmnïau creadigol ‘brodorol’ o Gymru wedi’u hysbrydoli a’u sbarduno gan “Porth Teigr” – sy’n rhoi llwyfan i dalent gynhenid ddod yn rym cynyddol yn y diwydiant.

“Llwyfan i dalent gynhenid ddod yn rym cynyddol yn y diwydiant”

Mae’n amlwg hefyd nad oes lle i fod yn hunanfodlon. Mae mentrau creadigol de-ddwyrain Cymru wedi gweithio’n eithriadol o galed dros flynyddoedd lawer i ennill y lle hwn yn yr haul – ac wedi mwynhau buddsoddiad trawsnewidiol gan Lywodraeth Cymru sydd wedi cefnogi gweledigaeth fawr a beiddgar. Gellid dadlau hefyd bod y ‘genhedlaeth aur’ hon yn elwa o fanteision naturiol a geir trwy fod yn gymuned glos rhwng arfordir trawiadol a mynyddoedd hardd – gan gynnig llu o leoliadau perffaith, gyda phob un yn cael ei wasanaethu’n dda gan gyfleusterau o’r radd flaenaf a chadwyn gyflenwi barod, dim ond dwy awr o Lundain. Fel rhanbarth, rydym yn ffodus bod gennym y manteision hyn – a nod y blynyddoedd nesaf yw gwneud y mwyaf o hynny a manteisio i’r eithaf arno.

“Mae gennym fanteision mae angen i ni wneud y mwyaf ohonynt”

O ystyried y manteision hyn, mae lle i wella a chyfle i dyfu – yn enwedig os gallwn agor mynediad llawer ehangach i hyfforddiant a chyfleoedd proffesiynol, gan ymgysylltu â thalent greadigol o bob cymuned a chefndir. Mae’r dalent honno ‘yno’ – ac felly hefyd y cyfle, sy’n cael ei enghreifftio gan yr amrywiaeth syfrdanol o gyrsiau sydd ar gael ym Mhrifysgol De Cymru a llawer o golegau AB ledled y rhanbarth, yn ogystal â’r ymrwymiad gwirioneddol sy’n cael ei ddangos gan gwmnïau cynhyrchu a chyfleusterau lleol, sy’n awyddus i helpu i ddatblygu piblinell dalent amrywiol.

Diolch i bawb o’r cwmnïau a’r colegau hynny ac o’r gymuned greadigol ehangach a wnaeth gyfraniad mor sylweddol at y gyfres hon – dyma rai o’r mewnwelediadau a’r uchelgeisiau yr ydych wedi tynnu sylw atynt:

Mae Gennym y Dalent Ond Mae Angen Cynnwys Pawb.

Pwysleisiodd pawb y buom yn siarad â nhw yr angen i ehangu mynediad i hyfforddiant a chyfleoedd proffesiynol – ac roedd llawer ohonynt eu hunain yn dyst personol o ran ble gall rhoi’r mynediad hwnnw arwain. Dechreuodd Danny Hargreaves ei fywyd proffesiynol fel Prentis yn Llundain ac o fewn ychydig flynyddoedd roedd wedi gweithio ei ffordd i set y ddrama deledu oriau brig, ‘London’s Burning’, gan ddysgu crefft a gwyddoniaeth Effeithiau Arbennig ar daith a aeth ag ef wedyn i garej yn Sblot, lle’r oedd yn byw ac yn gweithio, gan ddechrau menter sydd wedi dod yn gwmni o fri rhyngwladol sydd wedi ennill gwobrau BAFTA ac Emmy, a hwnnw yw RealSFX sydd bellach y darparwr Effeithiau Arbennig o ddewis i gynyrchiadau mawr ledled y byd, o’i ganolfan tra chyfoes yng Nghaerdydd.

“Mae’r dalent yma – ac felly hefyd y cyfle” 

Roedd hanes personol Richard Moss, a aned ym Mhontypridd, yn mynd ag ef i’r cyfeiriad croes. Dechreuodd yntau yn ystafelloedd golygu prifddinas Cymru cyn symud i Lundain ac, yn y diwedd, ddychwelyd i Gaerdydd fel Rheolwr Gyfarwyddwr Gorilla Post-Productions. Mae Danny a Rich yn frwd iawn dros hyrwyddo hyfforddi talent ‘amrwd’ lleol trwy Raglenni Hyfforddi a Phrentisiaethau – ac yn ystyried bod hyn yn “hanfodol” ac yn “hollbwysig” i’r cam nesaf yn llwyddiant diwydiant sgrin y rhanbarth. Fel y pwysleisiodd Rich: “Mae’r cyfleoedd a’r hyfforddiant yma. Y cyfan sydd ei angen yw cael pobl o bob cymuned ar draws y rhanbarth i wneud cais.”

Rydyn ni’n ‘Dda Iawn’ Gyda’r Potensial i Fod yn Wirioneddol Wych.

Pa mor dda y gallai ein clwstwr creadigol fod? Treuliodd Tom Ware 15 mlynedd fel cynhyrchydd i’r BBC cyn dod yn Gyfarwyddwr Cynhyrchu a Pherfformiad ym Mhrifysgol De Cymru – a rhoddodd ei asesiad gonest i ni:  “Mae ein myfyrwyr wedi cael 17 enwebiad Oscar a 15 enwebiad BAFTA – ac yn ddiweddar enillon ni’r BAFTA am effeithiau arbennig ar His Dark Materials – felly mae llawer o bethau da yn digwydd. Rwyf wedi bod yng Nghaerdydd ers 2008 ac wedi gweld sut mae’r diwydiant wedi tyfu’n aruthrol yn ystod y cyfnod hwnnw. Mae’n debyg ei fod bellach 1000% yn fwy nag yr oedd pan gyrhaeddais gyntaf – ac ar un adeg yn 2020, hwn oedd yr ail glwstwr sgrin prysuraf yn Ewrop. Ein rôl nawr yw helpu i adeiladu’r biblinell dalent, cyflenwi’r hyn sydd bellach yn ddiwydiant o’r radd flaenaf ar garreg ein drws – a darparu llwybr i bobl ym mhob cymuned ar draws y rhanbarth.

“Diwydiant o’r radd flaenaf ar garreg ein drws”

Mae’r Cyfarwyddwr a’r Awdur penigamp, Phil John, yn enghraifft wych o rywun a achubodd ar y cyfle hwnnw ac a ddilynodd y llwybr hwnnw. Ac yntau’n gyn-fyfyriwr yn Ysgol Ffilm Casnewydd, y mae ei wobrau ers hynny wedi cynnwys enwebiadau BAFTA am gyfarwyddo ‘Downton Abbey‘, daeth Phil ar draws ei wir lwybr proffesiynol yn 30 oed ac mae’n credu bod “angen i ni yng Nghymru gredu ynom ein hunain. Rhaid dysgu’r grefft a gweithio gyda phobl sy’n eich gwthio ac yn eich annog. Os galla’ i wneud e, gall unrhyw un wneud e. Nid bod yn wylaidd ydw i yma – mae’r cyfleoedd hyfforddi nawr yn fwy nag erioed o’r blaen. Rwy’n credu, unwaith bod gennych ffocws, unwaith y byddwch chi’n cael eich ‘plygio i mewn’, y bydd y profiad rydych chi’n dal i’w ennill yn mynd â chi drwodd i ble bynnag dylech chi fod.”

Mae Gennym Fantais Strategol. A Rhaid i Ni ei Defnyddio.

Mae cyfuniad o gefnogaeth Llywodraeth Cymru a chanolfan gymharol rad o’i chymharu â Llundain wedi annog llawer o fusnesau i ddewis sefydlu yng Nghaerdydd, gan gynnwys Vox Pictures, y rhai a greodd ‘Keeping Faith’, cyfres Gymreig sydd wedi cael llwyddiant byd-eang. Ym marn Adrian Bates, cynhyrchydd penigamp a chydsylfaenydd Vox, mae’r cyfuniad pwerus o economeg a rhagoriaeth greadigol yn ffactor pwerus mewn llwyddiant: Mae ‘Keeping Faith’ wedi tyfu’n gynhyrchiad enfawr yn ystod y pum mlynedd hynny, gan gostio tua £750,000 yr awr; ac ni allem fod wedi cyflawni hynny gyda Vox heb fanteision masnachol ein lleoliad yng Nghaerdydd yn hytrach na Llundain. Mae economeg ein lleoliad yma yn golygu y gallem fforddio ein hystafelloedd golygu a’n hystafelloedd datblygu ein hunain a’r holl bethau eraill sy’n eich helpu i gynllunio ymlaen llaw i greu cyfres gwerth £5 miliwn – a dal i allu cysgu yn y nos.

“Mae bod yma yn golygu y gallwn fforddio cysgu yn y nos”

Mae Movietech Camera Rentals yn rhan sefydledig o’r byd creadigol Cymreig hwn, sy’n gwneud cyfraniad sylweddol at gynyrchiadau fel His Dark Materials, Gangs of London, The War of the Worlds ac A Discovery of Witches.  Mae Andy Cooper, Cyfarwyddwr Marchnata Movietech, wedi gwylio’r diwydiant yn datblygu yng Nghymru yn ystod ei yrfa ac mae’n rhannu safbwynt gwybodus o ran y rhesymau pam mae ein rhanbarth yn llwyddo ac yn gallu parhau i lwyddo. “Mae’r diwydiant teledu a ffilm cyfan yn newid o flaen ein llygaid ac mae Cymru mewn sefyllfa i elwa o’r newid hwnnw. Bydd hyd yn oed mwy o alw am y diwydiant ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd a’r stiwdios pedair wal yn Ne Cymru. Rydych chi’n haeddu hynny gan y buoch yn brysur yn creu cyrchfan ar gyfer cynhyrchu rhaglenni teledu a ffilmiau y tu allan i’r M25 ers sawl blwyddyn.”

Rydym yn Sicrhau Gwerth a Thwf Economaidd Sylweddol.

Mae’r cyrchfan hwn sy’n datblygu’n bwerdy byd-eang yn darparu hyfforddiant a chyfleoedd proffesiynol eithriadol i dalent leol fel Alex Moore, 24 oed, a hyfforddodd yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ac mae wedi profi llif parhaus o waith fel Cynorthwy-ydd Lleoliad ar gyfer llawer o gynyrchiadau gwahanol ar draws y rhanbarth, gan gynnwys ‘Apostle‘ a ‘Pobol y Cwm’: “Mae ‘na deimlad bod hwn yn gyfnod euraidd yn y Diwydiannau Creadigol yma yn Ne Cymru – ac mae rhywbeth arbennig iawn yn digwydd ar hyn o bryd a dwi ddim wedi gorfod edrych y tu hwnt i Dde Cymru. Mae cymysgedd arbennig o gynyrchiadau – o ddramâu i raglenni dogfen – ac fel gweithiwr llawrydd mae’n dda gwybod y gallwch fynd o swydd i swydd, hyd yn oed o ystyried popeth a ddigwyddodd yn 2020.

Cyfnod euraidd yn Niwydiannau Creadigol De Cymru”

Mae Alison Dowzell, Rheolwr Gyfarwyddwr Screen Alliance Wales, wedi bod yn sbardun allweddol yn natblygiad y diwydiannau creadigol a’r cyfryngau ledled Cymru ac mae’n crynhoi pwysigrwydd a photensial sector “sydd bellach yn cyfrannu £361 miliwn at Brifddinas-Ranbarth Caerdydd yn unig, gyda mwy na 1300 o gwmnïau’n cyflogi dros 5,000 o bobl. Mae’n amlwg bod yr awydd yno i dyfu llawer ymhellach. Ers 2018, mae Screen Alliance Wales wedi ymgysylltu â mwy na 10,000 o bobl i helpu i agor eu llygaid a’u meddyliau am yr amrywiaeth eang o yrfaoedd sydd ar gael. A chyda’r Ysgol Ffilm a Theledu Genedlaethol ar fin agor ei chanolfan yng Nghaerdydd ym mis Ebrill eleni, rydym mewn sefyllfa gryfach nag erioed o’r blaen i gefnogi talent sy’n dod i’r amlwg a chryfhau datblygiad sgiliau ar gyfer sector sy’n rhoi’r rhan hon o’r byd ar lwyfan byd-eang, ym mhob ystyr.”

Rhannu:

Newyddion Cysylltiedig

Ar Dachwedd 1af roeddem yn hynod falch o allu croesawu ein carfan gyntaf o raddedigion i dîm Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd. Maen nhw wedi dod o ystod eang o ddisgyblaethau a chefndiroedd ond mae un peth ac amcan yn gyffredin iddyn nhw i gyd – maen nhw’n dymuno ychwanegu gwerth a chyfrannu at gyflawni gweledigaeth P-RC a gwneud eu rhan i greu mwy o ffyniant economaidd ledled ein rhanbarth. Fe siaradon nhw i gyd yn wych am eu dymuniad i ychwanegu gwerth gwirioneddol at ein nodau a'n huchelgeisiau i fod yn rhanbarth mwy cysylltiedig, cystadleuol a gwydn i bawb ac rydym eisoes yn gweld eu gwaith caled a'u huchelgais yn dechrau dwyn ffrwyth.

Tanysgrifiad i'r cylchlythyr

Os hoffech dderbyn copïau o'n cylchlythyrau, cwblhewch y ffurflen gyda'ch manylion isod.