Gofod: pam mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn mynd yn eofn i leoedd yr aeth ond ychydig erioed o’r blaen

Categorïau:
Arwain Agweddau
Cyffredinol

Gwnaeth y datganiad y mis diwethaf fod y natur ddynol yn ailddechrau archwilio’r lleuad – gyda phedwar gofodwr yn awr wedi’u hyfforddi ac yn barod i saethu am y lleuad – ein hatgoffa bod y ‘Diwydiant Gofod’ yma o hyd ac yn dal gyda ni.  

Efallai ei bod hi’n 50 mlynedd ers i Apollo 17 roi bod dynol ddiwethaf ar y blaned wybrennol 239,000 milltir i ffwrdd, ond dros y cyfnod hwnnw o hanner canrif, mae’r ‘Gofod’ wedi dod yn gartref parhaol i labordai sy’n cynnal arbrofion arloesol, yn ogystal â’r lle ar gyfer lloerennau sy’n pweru cyfathrebu ledled y byd – ac yn fangre ar gyfer arsyllfeydd megis telesgop Hubble sydd yn ein helpu i ddeall sut y daethom ni oll yma o’r llwch sêr a grëwyd 13.8 biliwn o flynyddoedd yn ôl gan ‘Big Bang’.

O ystyried yr holl heriau economaidd a chymdeithasol rydym yn eu hwynebu ar hyn o bryd, mae’n demtasiwn gadael i’r siarad am dwristiaeth y gofod a gwladychu planed eraill hedfan yn uchel i’r gofod.  Ond mae’r diwydiant gofod eisoes yn gwneud cyfraniad go iawn tuag at economi De-ddwyrain Cymru, a Chymru’n gyffredinol – gan adlewyrchu’r colofnau sy’n tanategu cynllun Prifddinas-Ranbarth Caerdydd a lansiwyd yn ddiweddar, sef y Cynllun Economaidd a Diwydiannol Rhanbarthol, a baratowyd i wneud ein rhanbarth yn fwy cystadleuol, yn fwy cysylltiedig ac yn gadarnach.

Felly, pwy yw’r mentrau a leolir ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd sy’n helpu Cymru i ddod yn genedl ofod o ddifri’?

A sut maent yn ein helpu i lunio dyfodol cynaliadwy trwy’u gweledigaeth a’u harloesedd?   

Clwstwr Lled-ddargludyddion Cyfansawdd cyntaf y byd yn pweru’r daith i’r gofod

Mae gan Led-ddargludyddion Cyfansawdd rôl hanfodol mewn amrywiol dechnolegau – yn anad dim mewn cymwysiadau’r gofod, lle maent yn darparu’r gyriant pŵer, y cynhwysedd storio a’r galluoedd cyfathrebu sydd mor hanfodol i longau gofod allu gweithredu.

Ac mae’r Clwstwr Lled-ddargludyddion Cyfansawdd cyntaf yn y byd a ganolir ar Gasnewydd yn dal i fod ymhell ar y blaen gyda helpu’r diwydiant gofod i wneud cynnydd.

Crëwyd y clwstwr drwy’r fenter CSconnected a dynnodd ynghyd 12 partner o feysydd allweddol, ynghyd ag amryw o sefydliadau’r llywodraeth – gyda Phrifddinas-Ranbarth Caerdydd â rôl bwysig fel catalydd, yn buddsoddi £37.9 miliwn ym menter IQE a leolir yng Nghaerdydd a ddaw ag arbenigedd hanfodol ac arweinyddiaeth farchnata i’r bri mewn clwstwr sy’n sector blaenoriaethol allweddol ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd.

Space Forge – yn dechrau ar Oes Ddaear Newydd

Mae Space Forge a leolir yng Nghaerdydd yn bwriadu arwain y chwyldro diwydiannol glân drwy harneisio potensial y gofod – gan ddatblygu lloerennau y gellir eu llwyr ailddefnyddio a all weithgynhyrchu uwch-ddeunyddiau cenhedlaeth nesaf mewn orbit, i’w dychwelyd i’r Ddaear.

Ac yntau wedi’i sefydlu yn 2018 ac yn gyn-aelod o Gatapwlt CSA, mae cyfleuster gweithgynhyrchu lloerennau 7,500 troedfedd sgwâr Space Forge yn Nhredelerch, Caerdydd yn cyflogi 40 o gydweithwyr amser llawn, ac mae eisoes wedi sicrhau contract gwerth €2 filiwn gan yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd am wasanaeth trawsgludo masnachol i’r gofod fel rhan o raglen Boost! yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd. 

Mae lloerennau ForgeStar, yr amrywiaeth a ragwelir gan Space Forge, fel ffatrïoedd bychain sy’n gallu cwblhau’u prosesau gweithgynhyrchu y tu hwnt i atmosffer cyfyngol y Ddaear – gan greu offer a chyfarpar arbenigol, di-nam mewn uned y mae modd eu harbed ac y gellir eu hailddefnyddio nifer o weithiau.  

Llwyddodd y model cyntaf, ForgeStar-0, i gyrraedd lansiad agoriadol Virgin Orbit yn y Deyrnas Unedig ym mis Ionawr 2023, ond yn anffodus ni chyrhaeddodd ei gyrchfan derfynol.  Mae gwaith eisoes wedi dechrau ar ForgeStar-1 , ac mae’r tîm yn bwriadu bod yn barod ar gyfer lansiad nesaf y Deyrnas Unedig – yn eu cenhadaeth i wneud naid enfawr mewn gweithgynhyrchu deunyddiau ar gyfer sectorau sy’n cynnwys aloeon, electroneg, a deunyddiau fferyllol.

Systemau Gofod SmallSpark – y gwasanaeth cludiant cyhoeddus ar gyfer lloerennau

Mae SmallSpark ar fin dod yn gwmni sydd y cyntaf i ddylunio, gweithgynhyrchu ac anfon cerbyd lansio lloeren i orbit cis o amgylch y lleuad (y rhanbarth o’r gofod rhwng y Ddaear a’r Lleuad) o’r Deyrnas Unedig.

Mae tynfad gofod S4-SLV y cwmni technoleg a leolir yng Nghaerdydd i fod i gael ei lansio yn 2024, a bydd i bob diben yn gweithredu fel cludiant cyhoeddus ar gyfer lloerennau – gan alluogi busnesau i gael eu lloerennau eu hunain i orbit yn gyflym, ar lansiadau a drefnir yn rheolaidd. 

Mae cynaliadwyedd (un o nodau strategol allweddol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd) yn rhan greiddiol o weledigaeth SmallSpark – gyda’u tynfadau’n gwneud hyd at 50 o deithiau unigol, yn defnyddio llwythi bychain, cyn cael eu gwneud yn segur ac yn ddichonol yn dod ag unedau nas defnyddiwyd yn ôl o’r gofod.

Bydd SmallSpark yn dechrau drwy ddefnyddio systemau lansio trydydd parti tra eu bod yn parhau i weithio ar ddatblygu’u galluoedd lansio eu hunain, sy’n cynnwys eu peiriannau NEWT-A2, fydd y peiriannau bi-danwydd symlaf a ddefnyddiwyd erioed mewn orbit.  

Gwneud ein rhan i wneud Cymru’n genedl ofod o ddifri’ – a Phrifddinas-Ranbarth Caerdydd yn Rhanbarth cystadleuol, cysylltiedig, cadarn …

Un o’r prif amcanion i Lywodraeth Cymru ac Awyrofod Cymru oedd sefydlu rhwydwaith gofod cynhwysfawr sy’n galluogi Cymru i sicrhau cyfran gwerth biliynau lawer o bunnau o farchnad ofod gynyddol y Deyrnas Unedig.  

Mae’r mentrau ‘gofod’ sy’n torri tir newydd gan Brifddinas-Ranbarth Caerdydd a grybwyllir uchod yn rhan o ddarlun mwy sy’n cynnwys Maes Rocedi Eryri sy’n tynnu ynghyd elfennau o dwristiaeth, profion a lansiadau gofod, MOD Pentywyn a Maes Tanio Maesyfed sy’n gysylltiedig â phrofi allbynnau ymchwil y gofod – a’r gwaith ‘ras gofod’ eang ei ystod a wneir gan Airbus ym Mrychdyn, Ascent Aerospace yng Nglannau Dyfrdwy, TWI ym Mhort Talbot ac United Aerospace yn Noc Penfro.  

Mae’r camau breision a wneir i’r gofod gan fentrau ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd hefyd yn adlewyrchu ac yn atgyfnerthu’n Cynllun Economaidd a Diwydiannol Rhanbarthol sydd newydd ei gyhoeddi.

Mae’r Cynllun (y gallwch ei lawrlwytho yma) yn oleuni tywys ynglŷn â sut rydym yn gwneud De-ddwyrain Cymru yn fwy cystadleuol, yn fwy cysylltiedig ac yn gadarnach, drwy fuddsoddiadau, ymyriadau ac arloesedd sy’n meithrin ‘twf da’ – yn seiliedig ar genadaethau cynaliadwy sy’n cynhyrchu’r Gwerth Ychwanegol Gros sydd mor hanfodol i ffyniant cynhwysol.    

Byddwn yn cwmpasu sut y bydd y cynllun hwnnw’n helpu i lunio gwell De-ddwyrain Cymru yn ein herthygl nesaf – ac yn y cyfamser, i ganfod mwy o wybodaeth am weledigaeth, cenhadaeth a gwaith Prifddinas-Ranbarth Caerdydd, ewch i www.cardiffcapitalregion.wales

#ccr  #cystadleuol #cysylltiedig #cadarn

Rhannu:

Newyddion Cysylltiedig

Ar hyn o bryd mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd (CCR) yn recriwtio dwy swydd uwch – Dirprwy Brif Weithredwr, a Chyfarwyddwr Strategol – Adnoddau (Swyddog adran 151).

Tanysgrifiad i'r cylchlythyr

Os hoffech dderbyn copïau o'n cylchlythyrau, cwblhewch y ffurflen gyda'ch manylion isod.

Skip to content