Wythnos i ddathlu’r gwahaniaethau gwybyddol ym mhob un ohonom

Categorïau:
Arwain Agweddau

Mae pawb yn wahanol. Does dim un ffordd “gywir” o ran sut rydyn ni’n meddwl, yn dysgu ac yn ymddwyn. Dyna pam mae ‘niwroamrywiaeth’ (y term sy’n disgrifio’r gwahaniaethau hyn) wedi dod yn destun sgwrs mor bwysig i unigolion, cyflogwyr, cymunedau, economïau a chymdeithas yn gyffredinol.

Mae’r wythnos hon (13eg-19eg o fis Mawrth) yn Wythnos Dathlu Niwroamrywiaeth ar draws y byd ac mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn dathlu’r maes hynod ddiddorol a hollbwysig hwn, drwy archwilio cryfderau ac anghenion pobl niwrowahanol – ac yn benodol, yr hyn y gallwn ei wneud i ddeall a defnyddio’r sbectrwm eang o dalent niwrowahanol sy’n sicr yn gwneud ein sefydliadau yn fwy gwydn, creadigol a chynhyrchiol.

Dathlu’r gwahaniaethau gwybyddol ym mhob un ohonom

Mae Wythnos Dathlu Niwroamrywiaeth yn herio stereoteipiau a chamsyniadau am wahaniaethau niwrolegol – am reswm da iawn, wrth i nifer cynyddol o sefydliadau werthfawrogi doniau’r meddyliau niwrowahanol, gan gydnabod y safbwyntiau ffres a’r sgiliau gwerthfawr a ddaw yn eu sgil, i fyd sy’n chwilio am atebion newydd i heriau a chyfleoedd newydd.

Mae Deloitte yn amcangyfrif bod rhwng 10% ac 20% o bobl y byd yn cael eu hystyried yn niwrowahanol – ac er y gall pobl niwrowahanol brofi rhai anawsterau, mae ganddynt gryfderau penodol hefyd. 

Gall timau gyda gweithwyr proffesiynol niwrowahanol mewn rhai rolau fod 30% yn fwy cynhyrchiol na’r rhai hebddynt – gyda chynnwys ac integreiddio gweithwyr proffesiynol niwrowahanol yn creu’r fantais ychwanegol o hybu morâl y tîm, yn ôl Deloitte.

Oes, mae mwy o achosion o heriau o ran iechyd meddwl – er enghraifft, gorbryder, iselder, awtistiaeth, dyslecsia, dyspracsia ac anhwylder diffyg canolbwyntio a gorfywiogrwydd (ADHD) – ymhlith unigolion niwrowahanol. Ond ceir nodweddion amhrisiadwy hefyd. Felly beth yw’r cryfderau ‘niwrowahanol’ hynny? Wrth drafod niwroamrywiaeth a chyfleoedd yn y gweithle ar gyfer Fforwm Economaidd y Byd, mae Nahia Orduña yn esbonio:

  • Dywedir bod ymennydd awtistig yn hynod greadigol, gyda meddwl gweledol a gallu eithriadol i ganolbwyntio, rhesymu a dychmygu. Mae hefyd yn tueddu i fod yn systematig, yn drwyadl ac yn fanwl, gyda mewnwelediadau a safbwyntiau unigryw wrth ddatrys problemau.
  • Mae gan bobl ag ADHD ddychymyg gwych ac maent yn sgorio’n uwch mewn profion creadigrwydd na phobl sydd heb ADHD. Gall pobl sydd ag ADHD or-ffocysu, sy’n golygu bod ganddynt lefel uchel o ffocws yn eu maes diddordeb, er bod ganddynt ddiffyg canolbwyntio yn gyffredinol.
  • Mae pobl ddyslecsig wedi dangos y gallu i feddwl yn fwy creadigol: yn ôl yr elusen Made by Dyslexia, mae galluoedd rhesymu pobl ddyslecsig, o ran deall patrymau, gwerthuso posibiliadau a gwneud penderfyniadau, 84% yn uwch na’r cyfartaledd.

Timau sy’n cynnwys pobl niwrowahanol 30% yn fwy cynhyrchiol

Profwyd bod timau sy’n cynnwys pobl niwrowahanol 30% yn fwy cynhyrchiol na’r rhai hebddynt, felly mae’n bryd cynnig dehongliad gwirioneddol o’r hyn yw ‘niwroamrywiaeth’: term ymbarél sy’n disgrifio’r gwahaniaethau gwybyddol ym mhob un ohonom. Ac fel y dangosodd adroddiad EqualTech diweddar Sparta Global, gallai’r mewnwelediadau unigryw y mae gweithwyr proffesiynol niwrowahanol yn eu rhoi i dechnoleg (er enghraifft) fod yn rhan hanfodol o’r ateb i’r prinder mawr mewn sgiliau ‘dwfn’ :

“Mae cyfradd diweithdra ymysg pobl sydd ar y sbectrwm ledled y byd tua 80%” yn ôl astudiaeth Sparta Global. “Cyhoeddodd llywodraeth y DU y byddwn efallai yn wynebu prinder o 900,000 o weithwyr TG medrus y flwyddyn nesaf, tra bod y gymuned niwrowahanol yn meddu ar safbwyntiau a sgiliau a allai fod yn drawsnewidiol. Ystyriwch bobl sydd ar y sbectrwm awtistiaeth. Mae’n hysbys bod ganddyn nhw alluoedd gwybyddol rhyfeddol sy’n gysylltiedig â chof, canolbwyntio a dadansoddi – sgiliau sy’n berthnasol iawn ym maes technoleg a’r gofod digidol.”

Felly, mae cyflogi talent niwrowahanol a gweithredu’n gadarnhaol ar eu rhan nid yn unig yn beth cadarnhaol i’w wneud er mwyn hyrwyddo cynhwysiant – mae hefyd yn benderfyniad busnes craff sy’n cynnig manteision cystadleuol diamheuol.

Sut gallwn ni gynnwys pobl niwrowahanol yn y gweithle ac yn y gymdeithas?

Er bod llawer o gwmnïau’n cydnabod manteision cyflogi gweithwyr niwrowahanol, mae’r rhan fwyaf o bobl ag awtistiaeth yn ddi-waith (85%), yn ôl Deloitte, o gymharu â llai na 5% o’r boblogaeth gyffredinol.

Felly beth all cyflogwyr – a phawb yn gyffredinol – ei wneud i integreiddio gweithwyr niwrowahanol i’r gymdeithas ac i’r gweithle?

Yn ôl Ysgol Feddygol Harvard, gallwn ni i gyd fod yn fwy ystyriol o niwroamrywiaeth drwy:

  • Ddefnyddio dulliau cyfathrebu clir.
  • Rhoi gwybod i bobl yn gwrtais am foesau cymdeithasol ac yn y gweithle.
  • Ceisio rhoi rhybudd ymlaen llaw os yw cynlluniau’n newid, a rhoi rheswm dros y newid.
  • Gofyn beth yw dewisiadau, anghenion ac amcanion unigol yr unigolyn, heb wneud rhagdybiaethau.
  • Bod yn garedig ac yn amyneddgar!

Mewn sawl ffordd, mae ein Rhanbarth yn arwain y ffordd o ran cynnwys niwroamrywiaeth – mae’r Athro Amanda Kirby o Brifysgol Caerdydd yn arbenigwraig gydnabyddedig yn y maes, mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol Llywodraeth Cymru yn ymgorffori parch at gymunedau niwrowahanol ac mae Cynhwysiant yn un o bedwar amcan strategol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

 

Felly, gadewch i ni ddathlu’r wythnos hon – a sicrhau ein bod yn parhau i ddatblygu, er lles dyfodol pawb.

Rhannu:

Newyddion Cysylltiedig

Wrth inni nesáu ar Ddiwrnod Cyfeillgarwch y Byd eleni, rydym yn dathlu ac yn coffáu’r cysylltiadau a’r partneriaethau y mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd wedi’u datblygu yn y flwyddyn gyntaf o’u tenantiaeth a leolir yn Cathays, o bartneriaethau â sefydliadau eraill a leolir yn sbarc … perthnasoedd a naddwyd drwy ddigwyddiadau a gynhaliwyd yn yr adeilad … a mwy.

Tanysgrifiad i'r cylchlythyr

Os hoffech dderbyn copïau o'n cylchlythyrau, cwblhewch y ffurflen gyda'ch manylion isod.

Skip to content