Upgrade to ChromeUpgrade to FirefoxUpgrade to Internet ExplorerUpgrade to Safari

Cyfweliad â’r Cynghorydd Anthony Hunt, Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen a Chadeirydd Cabinet Rhanbarthol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

13.08.2020

Anthony Hunt

Cyfweliad â’r Cynghorydd Anthony Hunt, Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen a Chadeirydd Cabinet Rhanbarthol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

A allwch ddweud wrthym am eich rôl a’ch cyfrifoldebau, a’ch cefndir?

Y fi yw arweinydd Cyngor Torfaen ac rwyf yn gynghorydd o Griffithstown, lle rwyf yn byw gyda fy nheulu.  Fe’m hetholwyd gyntaf fel cynghorydd yn 2012 ac roeddwn yn aelod dros adnoddau cyn dod yn Arweinydd.  Rwyf wedi gweithio ar lefel Llywodraeth Cymru a’r Deyrnas Unedig o’r blaen.  Rwyf yn feiciwr brwd iawn, ac yn dilyn pêl-droed a rygbi yn selog.

Mae bod yn arweinydd y cyngor yn swydd brysur, yn ceisio cydbwyso rôl y cynrychiolydd lleol sydd gennych fel cynghorydd lleol â’r pethau rydych yn eu gwneud ar lefel ranbarthol, a gwneud y gorau dros y bobl yn ein cymunedau.

Sut rydych yn cydbwyso’ch gwaith a’ch bywyd?

Nid yw hi byth yn rôl fydd o 9 tan 5.  Mae’n mynd â’ch holl amser weithiau, ond rwyf yn hoffi cael amser gyda fy teulu neu ar fy meic i ddianc rhag baich y cyfan.  Y peth rwyf yn ei garu amdano yw ei fod yn amrywiol ac yn heriol.  Nid dyma’r gwaith os oes arnoch eisiau rhywbeth y gallech ei gau i ffwrdd yn rhwydd.

Dechreuais mewn gwleidyddiaeth oherwydd fy mod wrth fy modd yn ceisio helpu pobl, a dyna beth sy’n uno’r cyfan, p’un a ydych yn ymdrin â rhywbeth mawr iawn ar lefel ranbarthol, neu ar lefel gyffredin, yn ceisio helpu unigolion neu grwpiau.

Pa mor dda y mae Cabinet Rhanbarthol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn cydweithio, beth yw natur y strwythur lle rydych yn gweithio?

Mae gennym oll y penderfyniad i wneud y gorau dros yr ardaloedd rydym yn eu gwasanaethu, ond mae gennym benderfyniad unedig i wneud y gorau dros y rhanbarth, gan symud y tu hwnt i ffraeo plwyfol a thuag at bawb yn cyd-dynnu yn yr un cyfeiriad.

Ond rydym oll yn gymeriadau gwahanol, ac mae gan ein holl sefydliadau wahanol hunaniaethau diwylliannol.  Credaf fod gennym gydbwysedd gwirioneddol dda rhwng gwahanol sefydliadau sydd â gwahanol rolau ac sy’n gwneud pethau’n wahanol.  Nid ydym byth yn ymhél â ffraeo plwyfol neu bleidgar, rydym oll yn ceisio cydweithio i wneud ein gorau dros ein cymunedau a thros y rhanbarth ehangach, ac rwyf yn credu bod hynny’n wir galonogol.

Pa mor drawmatig rydych yn credu y bydd effaith yr ychydig fisoedd diwethaf ar fusnesau a’n cymunedau?

Mae hi wedi bod yn gyfnod caled iawn i fusnesau yn y rhanbarth.  Mae’n allweddol ein bod yn sicrhau bod gennym ddiben mewn helpu’n cymunedau a helpu’n heconomi rhanbarthol, ac nad ydym yn ceisio dyblygu’r hyn a wneir ar lefel leol neu genedlaethol; ein bod yn gweld yr hyn y gallwn ei wneud yn benodol i helpu busnesau i godi o hyn, a’u helpu i wynebu’r heriau y mae Covid wedi’u creu.

Mae yna bethau eraill y gallwn eu gwneud i’w helpu i addasu i amgylchiadau wrth inni godi o Covid, ac rwyf yn gobeithio y gallwn fwrw ymlaen â hynny.  Mae’n hawdd mewn adegau fel hyn bod yn besimistaidd ac anobeithio ynglŷn â sut i symud ymlaen; mae arnom angen torchi’n llewys a gwneud ein gorau i helpu’r economi rhanbarthol a’n cymunedau drwy’r adegau anodd iawn hyn.

Un o ymylon arian haint Covid yw ei fod wedi dangos cryfder ein cymunedau – maent yn wirioneddol wedi cyd-dynnu’n dda.  Sut y gallwn ni fel dinas-ranbarth harneisio’r cryfder hwnnw, ochr yn ochr â Llywodraeth Cymru a chynghorau lleol?  Sut y gallwn ddatblygu cadernid ein cymunedau?

Sut mae’r Cabinet Rhanbarthol wedi cyd-dynnu dros yr ychydig fisoedd diwethaf?

Mae o wedi dod â ni’n nes at ein gilydd.  Mae’r 10 ohonom fwy na thebyg wedi cael llond ein bol ar leisiau’n gilydd, oherwydd yr angen i siarad bron yn ddyddiol am yr heriau cyffredin rydym yn eu hwynebu, o gynnal gwasanaethau i fynd ati i greu gwasanaethau newydd fel profi, olrhain a diogelu.  Y pethau hynny i gyd rydym wedi dod ynghyd i’w trafod.  Bydd hynny’n talu ar ei ganfed yn y dyfodol oherwydd bod yna lefel uchel o ymddiriedaeth ac o ddealltwriaeth o’r gwahanol heriau a wynebwn.

Beth yw’r pethau allweddol y mae ar Brifddinas-Ranbarth Caerdydd angen canolbwyntio arnynt wrth inni ailymddangos ar ôl cyfyngiadau symud?

Dylem symud ymaith o’r hen fodel datblygu economaidd i weld ein hunain fel catalyddion, yn gweithio â chwmnïau brodorol o ansawdd yn ein rhanbarth i weld sut y gallwn wneud i bethau weithio iddynt.  Mae arnom angen canfod meysydd lle mae gan ein rhanbarth gryfder oedd yn bodoli eisoes a chyfle penodol.

Mae arnom hefyd angen canolbwyntio ar y ffaith ein bod yn un rhanbarth.  Mae gennym ddinasoedd Caerdydd a Chasnewydd, ond mae gennym hefyd gymunedau’r cymoedd.  Mae arnom angen lledaenu’r llewyrch drwy’r rhanbarth i gyd.  Mae yna rai ardaloedd a chanddynt heriau economaidd-gymdeithasol mawr iawn drwy’r rhanbarth i gyd; nid dim ond yn y cymoedd, ond mewn rhannau o Gaerdydd yn ogystal.  Sut rydym yn gwneud yn sicr ein bod yn mynd â’r holl ranbarth yn ei flaen?

Mae’r ochr sylfaenol yn bwysig iawn; rwyf yn falch iawn bod Phillipa Marsden, arweinydd Cyngor Caerffili, wedi cymryd cyfrifoldeb am yr ochr honno.  Yn olaf, mae’n bwysig iawn ein bod yn edrych ar rai o’r heriau sydd yn ein hwynebu mewn byd ôl-Covid, o ran pethau fel gofal cymdeithasol.

Rydym wedi gweld cynnydd mewn gweithgareddau buddsoddi, gyda mwy o brosiectau ar y gweill – beth rydych yn ei feddwl y byddant yn ei roi i’r rhanbarth?

Yr hyn sydd yn fy nghyffroi i yw’r syniad ein bod yn gwneud defnydd o’r arbenigeddau neilltuol sydd gennym, ac ein bod yn creu clystyrau a all ad-daflu tuag at allan.  Mae arnom eisiau dod â swyddi o ansawdd uchel i mewn, ond mae arnom hefyd eisiau cynyddu’r swyddi lefel sylfaenol y bydd y cymunedau hynny’n dibynnu arnynt, yn ogystal.

Mae’n gyffrous gallu symud tuag at y cyfnod hwnnw lle y gallwn siarad am brosiectau penodol yn gwneud cynnydd.  Ar ddechrau unrhyw daith, fe gewch ryw gyfnod lle mae’n rhaid ichi adeiladu’r sylfeini hynny, ond yr hyn sydd yn fy nghyffroi i yw cyrraedd y cyfnod cyflenwi hynny, a gallu gweld pethau’n magu ffurf.

Dywedwch wrthym pam mae’r clwstwr lled-ddargludyddion cyfansawdd mor bwysig inni, a sut y bydd y rhanbarth ehangach yn elwa?

Mae’n bwysig adeiladau’r arbenigeddau hynny rydych yn enwog amdanynt fel un o oreuon y byd fel rhanbarth, oherwydd bod hynny’n tynnu arbenigeddau a chyfleoedd eraill i mewn.

Meddyliwn weithiau fod ein rhanbarth yn enfawr, ond ar raddfa fyd-eang, nid yw’n enfawr.  Am bob buddsoddiad mawr, mae yna 10au a 100oedd o fusnesau llai yn rhan o’r gadwyn gyflenwi.  Ac os gallwn gael y seilwaith yn iawn, y Metro a’r sgiliau, y tai, y seilwaith digidol ledled y rhanbarth, mae’n golygu y gall y rhanbarth dyfu fel cyfanrwydd.  Yr hyn na allwn ei wneud yw cael rhan o’r rhanbarth yn gordwymo a rhannau eraill yn dioddef.

Gwyddom mor bwysig yw cydweithredu a chydlyniant – a oes yna fwy y gallwn ei wneud ac a oes yna rywle yr hoffech weld dull mwy cydweithredol o weithredu?

Rydym wedi llwyddo i gael y cydbwysedd yn gywir rhwng cael y cydlyniant a’r cydweithredu hynny, a chael pobl sy’n fodlon bod yn gyfeillion beirniadol.  Mae’r sylfeini’n bodoli ar gyfer perthynas gadarnhaol iawn.

Un o fy ofnau ynglŷn â’r byd ôl-Covid yw bod yna lawer o actorion ar y llwyfan; maent i gyd â chymhellion da ac maent i gyd yn ceisio gwneud eu gorau.  Ond ni allwn ni i gyd fforddio i fod yn ceisio bod ar yr un darn o’r llwyfan.  Mae arnom angen cydweithredu, neu fel arall ni fyddwn yn cynhyrchu drama sy’n ddifyr i’w gwylio.

Yn olaf, camwch ymlaen 12 mis, beth rydych yn ei obeithio y byddai Prifddinas-Ranbarth Caerdydd wedi’i gyflawni?

Edrychaf ymlaen at weld ein prosiectau’n llwyddo, o ran y buddsoddiadau, a hefyd o ran y seilwaith strategol ehangach.  Gobeithiwn ein bod yn parhau â’r ffordd rydym yn cydweithio’n gydweithredol, ac rwyf yn gwir obeithio ein bod yn gweld ffrwyth y penderfyniadau rydym yn eu gwneud yn ein cymunedau lleol.  Gobeithiwn hefyd ein bod yn dechrau adeiladu rhanbarth cadarn i ailymddangos o bandemig Covid.

Digwyddiadau ar y gweillGolwg ar yr holl digwyddiadau

Awdurdod Trafnidiaeth Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Digital Meeting
Amser: 10:00yb - 12:00yp

Cabinet Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Caerphilly Council, Tredomen, Ystrad Mynach, CF82 7FQ.
Amser: 10:30yb - 12:30yp

Ymgeisio

Mae Cronfa Buddsoddi Ehangach Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn awr yn agored i dderbyn ceisiadau. Os oes gennych brosiect sydd â’r potensial i gael effaith wir gadarnhaol ar yr economi rhanbarthol, mae arnom eisiau clywed gennych.

Sut mae gwneud cais