Upgrade to ChromeUpgrade to FirefoxUpgrade to Internet ExplorerUpgrade to Safari

Mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn diweddaru cynlluniau ar gynlluniau Metro De-ddwyrain Cymru

16.03.2020 // Awdurdod Trafnidaeth

Mae Prifddinas-Ranbarth Caerdydd (CCR) yn barod am gam nesaf gwaith datblygu rhwydwaith trafnidiaeth De Cymru, yn cynnwys lleihau cyllid y Fargen Ddinesig ar gyfer Parcio a Theithio Porth a dyluniad llawn Gorsaf Caerdydd Canolog.

Ar ôl ei gyfarfod diweddaraf, fe gyhoeddodd Awdurdod Trafnidiaeth Rhanbarthol Prifddinas-Ranbarth Caerdydd, sy’n cynnwys arweinwyr etholedig portffolio trafnidiaeth o’r deg awdurdod lleol yn Ne-ddwyrain Cymru, gyfres o ddiweddariadau i raglen Cam 1 Metro a Mwy, Metro Canolog, Cyfnewidfa Drafnidiaeth Dociau’r Barri a chyflwyno cynigion cyllid i Lywodraeth Cymru i gynorthwyo’r gwaith o gyflenwi’r rhaglen, yn ogystal â Cham Metro a Mwy a blaenoriaethau Gwelliannau i’r Metro yn y dyfodol.

Mae crynodeb o’r diweddariadau allweddol yn dilyn isod:

Metro a Mwy – Cam 1

  • Cyfraniad cyllido’r Fargen Ddinesig y cytunwyd arno ar gyfer Bro Morgannwg, un o 10 prosiect Cam 1 y Metro a Mwy gwreiddiol.
  • Cymeradwywyd swm o £305,000 ar gyfer Cyfnewidfa Dociau’r Barri – rhaglen sy’n cynnwys datblygu cyfnewidfa fysiau a rheilffordd newydd yn Y Barri, yn gyflawn â chilfannau bysiau, darpariaeth ar gyfer tacsis, ac estyniad i safle presennol Parcio a Theithio  – i alluogi’r awdurdod i ddyfarnu contract i Gwasanaethau Rheilffyrdd Amey i fynd â’r datblygiad drwy’r dylunio amlinellol ac wedyn y dylunio manwl.
  • Mewn egwyddor, fe roddwyd cymeradwyaeth hefyd i ymrwymo £4.9 miliwn o ddyraniad gwreiddiol Cronfa Fuddsoddi £15 miliwn y Fargen Ddinesig i symud gwaith ymlaen ar yr holl gynlluniau a nodwyd ledled y 10 Awdurdod Lleol drwy 2020/21. Mae yna gais am gyllid wedi’i wneud i Lywodraeth Cymru  sy’n werth £3.9 miliwn o’u Cronfa Trafnidiaeth Leol i gynnal momentwm ledled y rhaglen gyfan am 2020/21.
  • Mae’r ddau gynllun a gymeradwywyd ym mis Rhagfyr,  yn cynnwys Cyfnewidfa Porth a blaenoriaeth Bysiau Dwyrain Caerdydd, yn gwneud cynnydd da, ac fe ddisgwylir y bydd y cynllun Parcio a Theithio ar safle Porth wedi’i gwblhau erbyn yr 31ain o Fawrth, 2020, yn ogystal â chwalu Banc Barclays i wneud lle ar gyfer cyfnewidfa fysiau.  Mae coridor blaenoriaeth bysiau Dwyrain Caerdydd ar y llwybr iawn i ddechrau ar y gwaith datblygu yn hydref, 2020.

Cytunwyd yn wreiddiol ar y rhaglen Metro a Mwy ym mis Mawrth, 2019, lle y gwnaeth Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd mewn cydweithrediad â Llywodraeth Cymru nodi rhaglen £50 miliwn o gynlluniau trafnidiaeth arfaethedig i gynorthwyo a gwella Metro De Cymru.

Bydd Cam 1 y Metro a Mwy yn gweld buddsoddiad gwerth  £15 miliwn gan Fargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd, gyda chyd-fuddsoddiad o £15 miliwn gan Lywodraeth Cymru.  Caiff yr £20 miliwn sy’n weddill ei godi drwy gyfraniadau datblygwyr lleol, buddsoddi gan y sector preifat a chyfraniadau eraill megis cronfeydd cyfalaf Cynghorau.  Dechreuwyd ar y gwaith o gyflenwi’r rhaglen yn 2019 ac fe’i nodwyd fel rhaglen 3 blynedd ar gyfer Cam 1.

Metro Canolog

  • Rhoddwyd cymeradwyaeth i ymrwymo £4 miliwn o’r swm gwreiddiol o £40 miliwn o gronfeydd y Fargen Ddinesig a roddwyd o’r neilltu i gyfrannu tuag at y gost o ailddatblygu Gorsaf Caerdydd Canolog.  Bydd y £4 miliwn, a ategir gan £6 miliwn yn rhagor gan yr Adran Drafnidiaeth, yn ariannu’r costau o gwblhau manyleb ddylunio hanfodol a’r gofynion technegol ar gyfer y prosiect.

Mae’r Metro Canolog yn elfen hanfodol o brosiect cyffredinol Metro De Cymru.  Mae’i gapasiti’n pennu gallu a chadernid cyffredinol y rhwydwaith, a dyma hefyd yr unig gysylltiad rhwng Prif Lein y Great Western a Leiniau Craidd y Cymoedd.  O’r herwydd, mae gallu’r orsaf i ymdrin â chynnydd mewn nawddogaeth yn sylfaenol i lwyddiant seilwaith trafnidiaeth y ddinas-ranbarth yn y dyfodol, a’i gallu i gyflawni twf gwasgaredig a chynhwysol ledled Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.

Mae cyrhaeddiad rhanbarthol Metro Canolog yn ddichonol yn fwy nag unrhyw brosiect rhanbarthol arall o ystyried ei safle wrth graidd datblygiad y Metro a’r cwantwm o swyddi y gall eu darparu ar gyfer y ddinas-ranbarth.  Caiff hyn hefyd ei ategu gan dystiolaeth gyfredol sy’n dangos bod cymudwyr sy’n defnyddio Caerdydd Canolog yn bedair gwaith mor debygol o fod yn byw y tu allan i ffiniau Caerdydd nag y tu mewn i’w ffiniau.  Yn ogystal, rhagosodiad  y Metro Canolog hefyd yw cymell twf busnes rhanbarthol drwy well cysylltedd â’r seilwaith rheilffyrdd cenedlaethol.  Fel yr unig gysylltiad rhwng Leiniau Craidd y Cymoedd a’r rhwydwaith rheilffyrdd cenedlaethol, fe fyddai’r Metro Canolog felly yn gweithredu fel un o ddulliau allweddol y ddinas-ranbarth o gysylltedd â gweddill y Deyrnas Unedig. 

Cyfanswm cost amcangyfrifedig datblygiad y Metro Canolog yw £185 miliwn, y mae £30 miliwn ohono yn gyfraniad gan Lywodraeth Cymru tuag at y gyfnewidfa fysiau newydd, ac mae £155 miliwn yn gyfraniad tuag at y gwelliannau i Orsaf Drenau Caerdydd Canolog.  Caiff cyllid yr orsaf ei ddarparu gan gyfuniad o Lywodraeth Cymru, Yr Adran Drafnidiaeth, Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd a’r sector preifat.

Cynigion cyllido a gyflwynwyd i Lywodraeth Cymru am £7 miliwn i gynorthwyo mentrau Datblygu Trafnidiaeth Ranbarthol.

  • Rhoddwyd cymeradwyaeth i gyflwyno cynigion i Lywodraeth Cymru am: cyllid gwerth £4 miliwn o’r Gronfa Trafnidiaeth Leol (LTF) i gynorthwyo’r gwaith o ddatblygu cam 1 Metro a Mwy (i fod yn arian cyfatebol i’r cyfraniad o £4.9 miliwngan  y Fargen Ddinesig) a grant cyllid £3 miliwn i ddatblygu cyfuniad o raglenni newydd cam 2 Metro a Mwy, coridorau blaenoriaeth Fframwaith Gwelliant y Metro a pharhau â chynlluniau presennol Lein Craidd y Cymoedd, yn cynnwys Nantgarw a Glan-bad.
  • Cyflwynwyd cynigion gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Merthyr erbyn y dyddiad cau, sef y 14eg o Chwefror, 2020.  Mae CBS Merthyr yn gweithredu fel yr awdurdod arweiniol a’r derbynnydd ariannol ar gyfer Cyllid Trafnidiaeth Leol ar ran Prifddinas-Ranbarth Caerdydd.
  • Mae rhaglen Cam 2 y Metro a Mwy ddichonol yn cynnwys y cynlluniau a ganlyn:
    • Cyfnewidfa gorsaf Y Fenni a gwelliannau
    • Blaenoriaeth Fysiau Caerdydd
    • Cyfnewidfa Cwmbran
    • Cyfnewidfa Cogan
    • Estyniad Parcio a Theithio Ystrad Mynach
    • Estyniad Rheilffordd a Pharcio a Theithio Hirwaun
    • Blaenoriaeth Fysiau Caerdydd rhwng canol dinas Casnewydd a chanolfan gynadledda ryngwladol Cymru yng Nghasnewydd
    • Gorsaf Reilffordd Bracla
    • Croesfan Pencoed
    • Cysylltedd Rheilffordd-Bysiau Merthyr
    • Cyfnewidfa Drafnidiaeth Brynmawr.

Cronfa Trawsnewid Cerbydau Allyriadau Isel Iawn

Mae Cyngor Merthyr hefyd wedi cyflwyno cynnig am £6.5 miliwn i Lywodraeth Cymru ar ran Prifddinas-Ranbarth Caerdydd fyddai’n galluogi cyflenwi seilwaith cerbydau trydan i’w defnyddio yn gyhoeddus, fel tacsis a cherbydau hurio preifat drwy’r rhanbarth i gyd.  Mae’r Gronfa wedi’i chynnig gan Lywodraeth Cymru ar gyfer 2020/21 i gyflenwi seilwaith cerbydau trydan, ac i ddarparu cymhelliannau ar gyfer tacsis, cerbydau hurio preifat a darparwyr bysiau i’w hannog i uwchraddio’u fflydoedd i gerbydau allyriadau sero.  Mae  Prifddinas-Ranbarth Caerdydd ar hyn o bryd yn paratoi achos busnes llawn i gymell tacsis a cherbydau hurio preifat, ac fe ofynnir hefyd am gyllid i ganiatáu’r Rhanbarth i ystyried sut y gallai gymell gweithredwyr bysiau.

Dywedodd y Cynghorydd Huw David, Cadeirydd Awdurdod Trafnidiaeth Prifddinas-Ranbarth Caerdydd, ac Arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr:

“Rydym yn parhau i wneud cynnydd ar ein rhaglen Metro a Mwy.  Bydd pob un ardal awdurdod lleol yn elwa o welliannau i seilwaith trafnidiaeth o Ben-y-bont ar Ogwr yn y gorllewin i Sir Fynwy yn y dwyrain, yn ein dinasoedd a’n cymoedd.  Yn wir, rydym yn awr wrthi’n brysur yn cynllunio Metro a Mwy 2 sy’n tystio i’r holl waith caled ac ymrwymiad sy’n cael eu hymroi i’r rhaglen hon.

“Rydym hefyd yn hwylio i ddechrau ar gam manyleb ddylunio rhaglen y Metro Canolog – rhaglen sy’n sylfaenol i’n huchelgais i gymell twf busnes rhanbarthol drwy alluogi gwell cysylltedd seilwaith rheilffyrdd ledled y rhanbarth cyfan.

“Yn ychwanegol, fe fydd y gyfres gwerth £13.5 miliwn o gynigion, a gyflwynwyd ar ran y rhanbarthau gan Gyngor Sir Merthyr i Lywodraeth Cymru am gyllid Y Gronfa Trafnidiaeth Leol, os yw’n llwyddiannus, yn magu rhagor o hyder mewn cyflenwi ac yn caniatáu inni gynnal y lefelau cyfredol o fomentwm rydym yn eu gweld ledled yr holl bortffolio hwn o fentrau trafnidiaeth.”

Dywedodd Kellie Beirne, Cyfarwyddwr Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd:

“Mae’r portffolio hwn o fentrau trafnidiaeth yn sylfaenol i’n huchelgais i greu rhanbarth gwirioneddol Cysylltiedig, Cystadleuol, Cadarn.

“Gyda chymudwyr yn defnyddio Caerdydd Canolog yn bedair gwaith mor debygol o fod yn byw y tu allan i ffiniau Caerdydd ag yng Nghaerdydd ei hun, mae datblygu Metro Caerdydd i’r cam nesaf yn hanfodol i’n rhanbarth, ac rwyf yn falch iawn o allu rhoi gwybod am gynnydd cadarnhaol ar y fenter hon.

Yn ychwanegol, mae Metro a Mwy yn magu gwir fomentwm ac mae’n rhaglen wirioneddol holl ranbarthol lle y bydd pob ardal yn profi gwell darpariaeth trafnidiaeth.

“Rwyf hefyd yn llawn cyffro ein bod yn gweld gwir fomentwm wrth wraidd ynni Gwyrdd ac sy’n galluogi’n huchelgais ynglŷn â seilwaith cerbydau trydan fydd, rwyf yn credu, yn cael effaith drawsnewidiol ar ein dinasoedd, ein hiechyd a’n lles.”

Digwyddiadau ar y gweillGolwg ar yr holl digwyddiadau

Cabinet Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Digital Meeting
Amser: 10:00yb - 12:00yp

Awdurdod Trafnidiaeth Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Digital Meeting
Amser: 10:00yb - 12:00yp

Ymgeisio

Mae Cronfa Buddsoddi Ehangach Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn awr yn agored i dderbyn ceisiadau. Os oes gennych brosiect sydd â’r potensial i gael effaith wir gadarnhaol ar yr economi rhanbarthol, mae arnom eisiau clywed gennych.

Sut mae gwneud cais