Upgrade to ChromeUpgrade to FirefoxUpgrade to Internet ExplorerUpgrade to Safari

Rhesymau dros fod yn obeithiol, rhan 2

02.10.2020 // Partneriaeth Twf Economaidd

Ysgrifennwyd gan Kevin Gardiner; Strategydd Buddsoddi Byd-eang, Rothschild & Co ac Aelod Bwrdd ar Bartneriaeth Twf Economaidd PRC .

 

Pan ysgrifennais ddiwethaf ar y pwnc hwn ddechrau mis Mai, yr oedd y clo a fu’n ymateb i don gyntaf Covid-19 yn dal i fod yn ei anterth, ac yr oedd yn amlwg bod yr economi fyd-eang wedi cymryd hergwd wrth i lywodraethau ledled y byd gau meysydd cyfan o weithgarwch.

Yma, roedd y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol (SCC neu’r OBR) wedi rhagweld gostyngiad o 35% mewn Cynnyrch Domestig Gros (CDG) ar gyfer yr ail chwarter. Serch hynny, cynigiais nodyn gofalus o optimistaidd, gan awgrymu, er bod y dirywiad yn ddramatig, y byddai adferiad yn debygol o ddilyn, ac efallai’n gynt nag yr oedd llawer yn ei broffwydo. Nid oedd y dirywiad o ganlyniad i unrhyw wendid yn yr economi ond yr oedd yn ganlyniad yn unig i’r cyfyngiadau a osodwyd gan lywodraethau: os a phan y byddai rheini’n llacio, gallai’r economi ddechrau ailagor.

Bum mis yn ddiweddarach, credaf, os rhywbeth, efallai na wnes i danlinellu’r pwynt ddigon. Mae’r data sy’n dod drwodd wedi awgrymu’n gyffredinol ein bod wedi bod yn symud yn ôl i’r cyfeiriad iawn, yn gyflymach mae’n debyg nag yr oedd y rhan fwyaf o bobl wedi’i ragweld.  Gadewch inni gadw’r pwynt hwnnw mewn cof wrth inni wynebu ail don yr haint, a’r cyfyngiadau dethol sy’n cael eu hailosod nawr.

Roedd y rhagolwg hwnnw gan y Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn rhy besimistaidd, gyda’r gostyngiad gwirioneddol mewn CDG yn yr ail chwarter yn 20% – yn dal i fod yn arw, ond o faintioli dipyn llai difrifol na’r 35% yr oeddent wedi’i broffwydo. Efallai mai dyma’r camgymeriad rhagweld tymor byr mwyaf erioed: i bob pwrpas, roedd yr economi bron i chwarter gwaith yn fwy nag y tybiai’r SCC. Ac fel y trodd allan, ym mis Ebrill y gwelwyd yr isafbwynt: erbyn mis Gorffennaf, roedd economi’r DG wedi adennill mwy na hanner y gostyngiad mewn allbwn, ac mae’n debygol o fod wedi tyfu ymhellach ers hynny.

Cyfaddefodd prif economegydd Banc Lloegr yn ddiweddar fod y Banc hefyd wedi bod yn rhy besimistaidd yn ei asesiad blaenorol o’r DG a’r adlamiad economaidd byd-eang. Yn fwy diweddar eto, mae’r Gronfa Ffederal bron wedi haneru ei hamcangyfrif o’r cwymp economaidd yn yr Unol Daleithiau, ac mae’r OECD wedi diwygio ei amcangyfrif ar gyfer yr economi fyd-eang i fod yn fwy ffafriol.

Mae’r ffaith y gall y disgleiriaf a’r goreuon wyro tuag at ochr pesimistiaeth efallai ddangos pa mor anodd y gall fod i wrthsefyll y ‘meddwl grŵp’ digalon sy’n dominyddu trafodaeth gyhoeddus – meddwl grŵp sydd i bob pwrpas yn edrych am yn ôl yn hytrach nag ymlaen. Mae angen cadw hyn mewn cof o hyd nawr, wrth inni wynebu’r ail don honno.

Mae hyn yn dal am fod yn un o’r dirywiadau economaidd mwyaf erioed, wrth gwrs, ac mae’r adferiad hyd yma wedi bod yn eithriadol o anwastad. Mae busnesau a bywoliaethau pobl yn dal i fod dan fygythiad, ac mae llawer o bobl eisoes wedi profi caledi gwirioneddol iawn, gyda theuluoedd tlotach, fel arfer, yn arbennig o agored i niwed – yn enwedig y rhai nad yw eu plant wedi gallu mynd ar-lein a chadw i fyny ag astudiaethau mor rhwydd a hynny.  Ond mae golau ym mhen draw’r twnnel, ac mae’r golau hwnnw’n fwy ac yn fwy disglair nag y byddai llawer wedi credu fyddai’n bosibl bum mis yn ôl.

Mae’r mesurau sydd bellach wedi eu hailgyflwyno i fynd i’r afael ag ail don yr haint yn rhwystr amlwg i adferiad economaidd pellach. Felly hefyd yr ansicrwydd ynghylch yr hyn a fydd yn digwydd pan ddaw cymorth y llywodraeth i fusnesau, megis y cynllun cadw swyddi, i ben.

O ran y rhwystr cyntaf hwnnw, mae llywodraethau San Steffan a Llywodraeth Cymru yn dangos eu bod yn cydnabod y costau economaidd go iawn – a’r rhai dynol – sy’n codi wrth geisio atal y feirws: mae’r cyfyngiadau newydd hyd yma yn canolbwyntio ac yn benodol, ac yn annhebygol o gael effaith mor ddramatig â’r cloi ehangach nôl yn y gwanwyn. Mae ysgolion yn aros ar agor, gan helpu rhieni fle mae’n digwydd sydd angen teithio i’r gwaith i wneud hynny. Yn galonogol, nid yw’n ymddangos bod y cyfraddau marwolaeth, hyd yn hyn, yn dilyn nifer achosion yr haint am i fyny – efallai am fod y proffil demograffig yn wahanol yn yr ail don, ac efallai hefyd am ein bod yn profi mwy a bod ein gofalwyr wedi dod yn fwy cyfarwydd â’r salwch.

O ran yr ail rwystr, ar adeg ysgrifennu’r adroddiad hwn, mae’n ymddangos yn eithaf posibl y gallai llywodraeth San Steffan ymestyn y cynllun cadw swyddi. Ac mae’r sylwebwyr sy’n cyffelybu’r economi i Wile E Coyote, yn hongian yn yr awyr cyn plymio i lawr y ceunant, dan gamargraff: nid yw diwedd y gefnogaeth yn golygu bod ar ymyl y clogwyn, mae llawr y ceunant wedi bod yn codi i gwrdd â ni tra bo’r economi wedi cael ei gamgastio fel adyn yn sythio o’r dechrau.

Pryd neu os bydd yn digwydd, bydd tynnu cymorth yn ôl, neu newid i’r gyfundrefn gymorth, yn digwydd gyda gweithgarwch economaidd ar lefel uwch nag y rhagwelwyd y byddai, a chyda llawer o fesurau cymorth eraill – gan gynnwys y cyfraddau llog isaf erioed, a darpariaeth hylifedd sylweddol – yn dal i fod yn eu lle. Felly gallai’r effaith fod lawer yn llai nag ofn llawer.

Ac eto, rhaid inni beidio â cholli golwg ar y ffaith mai’r bobl sydd wedi dioddef fwyaf drwy’r gwahanol gyfnodau clo yw’r aelwydydd incwm is, sy’n llai abl i wrthsefyll colli incwm a diogelwch na theuluoedd gwell eu byd. Roedd rhai sylwebwyr o’r farn bod y cyfnodau cloi angenrheidiol yn fesurau blaengar a oedd rywsut yn lleihau’r anghydraddoldebau a’r annhegwch: ond y gwrthwyneb sy’n wir. Pan fydd cyfyngiadau’n gallu llacio o’r newydd, gan ganiatáu i’r economi adfer yn gyflymach unwaith eto, siawns na fydd hynny’n fendith heb ei ail.

Yma ym Mhrifddinas-Ranbarth Caerdydd, rydym wedi bod yn bwrw ymlaen â’n rhaglenni buddsoddi. Rydym yn gyfrifol am edrych ar bethau yn y tymor hir, ac ni ddylai pwysau tymor byrrach, hyd yn oed rhai mor ddramatig a hyn, dynnu ein sylw oddi ar hynny.

Mae rhai rhaglenni, megis ein Cronfa Her, wedi cael hwb newydd gan y pandemig, sydd wedi gwneud pobl yn fwy ymwybodol o bwysigrwydd yr economi sylfaenol a’i gweithwyr rheng flaen.  Mae eraill, megis ein gwaith yn hyrwyddo clystyrau rhagoriaeth lleol ym maes gwyddorau bywyd, lled-ddargludyddion a’r diwydiannau creadigol, er enghraifft, wedi ennill momentwm pellach wrth i gymdeithas ymateb i’r argyfwng.

Bydd ein holl raglenni, a’r partneriaethau cryfhau rydym yn eu hadeiladu gyda gweithredwyr eraill fel Porth y Gorllewin, yn helpu aelwydydd a busnesau yn y rhanbarth i fanteisio ar yr adferiad wrth iddo ddatblygu a dechrau cyflymu.

Efallai ei bod yn ymddangos braidd yn rhyfedd eto i fod yn swnio’n gymharol optimistaidd pan fo cymaint o’n blaenau yn ansicr.  Ond er bod dyddiau anodd i ddod o hyd, mae’r adferiad cynnar a chryf sydd wedi ei weld hyd yma o leiaf yn cadarnhau nad oes cyfyngiadau ar yr economi ar unwaith ar wahân i’r rhai yr ydym yn eu gorfodi ein hunain i fynd i’r afael â’r firws. Mae’r gwydr yn dal i fod yn hanner llawn.

Digwyddiadau ar y gweillGolwg ar yr holl digwyddiadau

Cabinet Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Digital Meeting
Amser: 10:00yb - 12:00yp

Cabinet Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Caerphilly Council, Tredomen, Ystrad Mynach, CF82 7FQ.
Amser: 10:30yb - 12:30yp

Ymgeisio

Mae Cronfa Buddsoddi Ehangach Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn awr yn agored i dderbyn ceisiadau. Os oes gennych brosiect sydd â’r potensial i gael effaith wir gadarnhaol ar yr economi rhanbarthol, mae arnom eisiau clywed gennych.

Sut mae gwneud cais