Upgrade to ChromeUpgrade to FirefoxUpgrade to Internet ExplorerUpgrade to Safari

Yn ôl i ddyfodol gwell

16.11.2020 // Partneriaeth Twf Economaidd

Ysgrifennwyd gan Frank Holmes, Partner, Gambit Corporate Finance, Cadeirydd Partneriaeth Twf Economaidd Ranbarthol P-RC

Ddau gant o flynyddoedd yn ôl, torrodd y Chwyldro Diwydiannol y cysylltiad rhwng y ddynol ryw a byd natur. Fel rhywogaeth, fe glymon ni’n hunain at system cymryd-gwneud-gwastraffu, gan arwain at ganlyniadau annymunol ac anferth i’n planed. Pwy arweiniodd yr oes ddiwydiannol drawsnewidiol hon? Neb llai na phobl de Cymru, a arloesodd economi oedd yn seiliedig ar gloddio, yn allforio glo a mwyn haearn oedd yn gallu bwydo traean o’r holl alw byd-eang, yn aml am gost ofnadwy i’r bobl dan sylw a’r byd yr ydym yn byw ynddo.

Gallai’r ddwy ganrif ddiwethaf (a’r byd heddiw) fod wedi bod yn wahanol iawn pe bai gwaith athrylith o Gymro wedi ei dderbyn.  Yn ôl yn 1842, roedd gan y dyfeisiwr rhyfeddol William Robert Grove weledigaeth ynghylch sut i gynhyrchu celloedd tanwydd oedd yn gallu echdynnu’r elfen fwyaf cyffredin yn y bydysawd – Hydrogen – fel tanwydd ynni glân, yn hytrach na dibynnu ar y broses wastraffus a llygrol o losgi nwy naturiol.

Pe bai’n fyw heddiw, byddai Syr Robert (fel yr oedd yn nes ymlaen) wrth ei fodd yn gweld cyfle’n cael ei roi i ynni glan a chynaliadwy a allai, o bosibl, achub y ddynoliaeth.  Mae BlackRock, rheolwr asedau mwyaf y byd, newydd sefydlu cronfa $1Bn i gefnogi cyfleoedd yn yr Economi Gylchol.  Mae’n cynnig dewis amgen gwirioneddol y mae mawr ei angen yn lle’r model economaidd sydd wedi bod ar waith.  Ac mae’n addo twf cynaliadwy a all fynd i’r afael â’r hyn y mae llawer yn ei ystyried yn argyfwng byd-eang wedi ei achosi gan y newid yn yr hinsawdd, anghydraddoldeb cymdeithasol ac anfodlonrwydd cynyddol â sawl lefel o lywodraethu.

Buddsoddiad cynyddol mewn tanwydd newydd ar gyfer cyfnod newydd.

Mae celloedd tanwydd wedi datblygu’n sylweddol ac mewn ffordd gost effeithiol yn ddiweddar, gan gynhyrchu cyflenwad trydan lle mai dŵr yw’r unig sgil gynnyrch.  Felly dyma’r union adeg i weithredu ar bosibiliadau hydrogen. Mae’r ffaith bod buddsoddiadau cronfeydd ecwiti cyhoeddus yn asedau cylchol BlackRock wedi cynyddu x 6 yn ystod wyth mis cyntaf 2020, o $0.3Bn i $2.0Bn                yn dangos hynny.

O fewn ychydig ddegawdau bydd yn rhaid i’n holl anghenion ynni – gan gynnwys y rhai ar gyfer diwydiant, trafnidiaeth, adeiladau ac amaethyddiaeth – ddod o ffynonellau di-garbon.  Felly mae potensial hydrogen fel tanwydd ar gyfer ceir a chartrefi, a chynyddu’r buddsoddiad yn seilwaith pŵer adnewyddadwy, i greu hydrogen gwyrdd, o fantais i bawb.  Byddai model datgarboneiddio yn seiliedig ar rwydweithiau trydan yn unig yn gofyn am linellau trydan oddi fry ar raddfa fawr i ateb y galw, a byddai hyn yn anymarferol ac yn ddrud iawn. Gall hydrogen, ar y llaw arall, ddibynnu ar addasu’r seilwaith cyflenwi nwy presennol.

Dyma’r adeg ddelfrydol ar gyfer y Chwyldro Hydrogen a’r Economi Gylcholdileu gwastraff a llygredd o’r gadwyn werth ac felly lleihau nwyon tŷ gwydr, gan gadw cynnyrch a deunyddiau mewn defnydd – ac adfywio systemau naturiol i ddisodli gwastraff carbon a charbon mewn cynnyrch.

Mae cwmnïau – a gwledydd – yn arwain y Chwyldro Datgarboneiddio hwn. 

Mae cwmnïau ynni blaenllaw wedi sefydlu cydberthnasau cydweithredol gyda’r nod o ddatgarboneiddio’r sector ynni, gan ddatblygu modelau storio a dosbarthu hydrogen ar raddfa fawr i lunio amgylchedd ynni’r dyfodol.  Ymhlith yr G20 a’r Undeb Ewropeaidd, mae gan un ar ddeg o wledydd bolisïau ar waith sy’n cefnogi buddsoddi mewn technolegau hydrogen yn uniongyrchol – ac mae gan naw fapiau ffordd cenedlaethol ar gyfer ynni hydrogen.  A hynny am reswm da …

Mae gwledydd a chwmnïau fel ei gilydd yn wynebu sefyllfa lle mae’r cyfyngiadau sydd ymhlyg yn y model economi linellol i gyd yn dod at ei gilydd – pwysau amgylcheddol, adnoddau’n prinhau, siociau o ran prisiau nwyddau ar un llaw, a gwastraff cronnol (gan gynnwys CO2), cyfyngiadau rheoleiddio (fel mandadau effeithlonrwydd tanwydd), targedau ailgylchu ac, wrth gwrs, pwysau defnyddwyr ar y llall.

Y cam hollbwysig nesaf

Y genhadaeth yw sicrhau cynaliadwyedd a sefyllfa nad yw’n cael ei gyrru gan ddarfodiad a defnyddio a disbyddu adnoddau – drwy fodelau newydd sy’n croesawu cyfyngiadau amgylcheddol, cynhwysiant economaidd a ffrydiau incwm cylchol hirdymor.

Mae tanwydd newydd ar gyfer cyfnod newydd yn gam enfawr i bob rhanddeiliad.  Mae hefyd yn foment beryglus i unrhyw wlad sy’n methu â gwneud y cam hwnnw – yn enwedig Cymru, lle dechreuodd y ddyfais a lle mae’r arbenigedd yn parhau.  Dyma’r cyfle perffaith i Gymru fod yn arweinydd ar y byd a rhoi hwb unwaith eto i oes newydd arall.

Digwyddiadau ar y gweillGolwg ar yr holl digwyddiadau

Cabinet Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Caerphilly Council, Tredomen, Ystrad Mynach, CF82 7FQ.
Amser: 10:30yb - 12:30yp

Cabinet Prifddinas Ranbarth Caerdydd

Lleoliad: Digital Meeting
Amser: 10:00yb - 12:00yp

Ymgeisio

Mae Cronfa Buddsoddi Ehangach Bargen Ddinesig Prifddinas-Ranbarth Caerdydd yn awr yn agored i dderbyn ceisiadau. Os oes gennych brosiect sydd â’r potensial i gael effaith wir gadarnhaol ar yr economi rhanbarthol, mae arnom eisiau clywed gennych.

Sut mae gwneud cais